اختلاف قیمت خرید و فروش ارز، که به آن اسپرد (spread) هم میگویند، فاصله بین قیمتی است که صرافی ارز را به شما میفروشد و قیمتی که همان ارز را از شما میخرد. این فاصله هزینهای است که در هر خرید یا فروش ارز، حتی بدون کارمزد جداگانه، پرداخت میشود. این راهنما توضیح میدهد اسپرد چطور حساب میشود، چه چیزهایی آن را تغییر میدهد و پیشنهاد دو صرافی را چطور درست مقایسه کنید.
| تعریف | نرخ فروش منهای نرخ خرید همان ارز، در همان زمان و همان صرافی |
|---|---|
| فرمول درصد | (نرخ فروش − نرخ خرید) ÷ نرخ فروش × ۱۰۰ |
| چه کسی میپردازد؟ | هر کسی که ارز میخرد و بعداً میفروشد، یا برعکس |
| چه چیزی آن را تغییر میدهد؟ | نوسان بازار، پرمعامله بودن ارز، اسکناس یا حواله، زمان معامله |
| برای مقایسه | مبلغ نهایی را مقایسه کنید، نه فقط یک نرخ |
نرخ خرید و نرخ فروش یعنی چه؟
جدول نرخ هر صرافی برای هر ارز دو عدد دارد. نرخ خرید قیمتی است که صرافی ارز را از شما میخرد و وقتی ارز دارید و میخواهید بفروشید ملاک است. نرخ فروش قیمتی است که صرافی ارز را به شما میفروشد و وقتی ارز یا حواله میخرید ملاک است. نرخ فروش همیشه از نرخ خرید بالاتر است. خواندن کامل جدول نرخ، از جمله تومان و ریال و ارزهایی که برای ۱۰۰ واحد اعلام میشوند، در راهنمای خواندن نرخ ارز آمده است.
اختلاف قیمت خرید و فروش را چطور حساب کنیم؟
دو عدد را از جدول یک صرافی، در یک زمان، بردارید:
- اختلاف به تومان = نرخ فروش − نرخ خرید
- اختلاف به درصد = (نرخ فروش − نرخ خرید) ÷ نرخ فروش × ۱۰۰
مثال با عددهای فرضی (اینها نرخ واقعی نیستند): اگر نرخ خرید دلار ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و نرخ فروش آن ۱۰۱٬۵۰۰ تومان باشد، اختلاف ۱٬۵۰۰ تومان است؛ یعنی حدود ۱٫۴۸ درصد از نرخ فروش.
- خرید ۵۰۰ دلار با نرخ فروش: ۵۰۰ × ۱۰۱٬۵۰۰ = ۵۰٬۷۵۰٬۰۰۰ تومان
- فروش همان ۵۰۰ دلار در همان لحظه با نرخ خرید: ۵۰۰ × ۱۰۰٬۰۰۰ = ۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان
- تفاوت: ۷۵۰٬۰۰۰ تومان؛ این همان هزینه اسپرد است
بعضی منابع درصد اسپرد را از میانگین دو نرخ حساب میکنند، نه از نرخ فروش. عدد کمی فرق میکند؛ مهم این است که برای مقایسه دو صرافی، هر دو را با یک روش حساب کنید.
چرا نرخ فروش همیشه بالاتر از نرخ خرید است؟
صرافی ارزی را که از یک نفر میخرد، بعداً به نفر دیگری میفروشد. فاصله این دو قیمت چند هزینه را پوشش میدهد:
- ریسک نوسان: تا وقتی ارز در دست صرافی است، قیمت ممکن است پایین بیاید.
- هزینه نگهداری و جابهجایی: بهویژه برای اسکناس، که باید نگهداری، شمارش و جابهجا شود.
- هزینههای جاری کسبوکار: دفتر، کارکنان و انتقال وجه.
- سود صرافی: بخشی از اسپرد درآمد خود صرافی است.
چه چیزهایی اختلاف خرید و فروش را بیشتر یا کمتر میکند؟
بازار
- در روزهای پرنوسان، اسپرد معمولاً بیشتر میشود
- در تعطیلات و ساعتهای کممعامله، قیمتها کندتر بهروز میشوند
ارز
- ارزهای پرمعامله مثل دلار و یورو معمولاً اسپرد کمتری دارند
- ارزهای کممعاملهتر اغلب فاصله بیشتری دارند
نوع معامله
- نرخ اسکناس و نرخ حواله یکی نیستند
- شرایط ممکن است با مبلغ معامله فرق کند
برای همین اسپرد عدد ثابتی ندارد و آنچه دیروز دیدهاید ممکن است امروز فرق کرده باشد. نرخها را همیشه با زمان اعلامشان بخوانید.
تفاوت نرخ بانک و صرافی
نرخ ارز در بانکها و صرافیهای بانکی معمولاً از نرخهای رسمی پیروی میکند و با نرخ بازار آزاد فرق دارد؛ برای همین دلار بانک و دلار صرافی را نمیشود فقط با یک عدد مقایسه کرد. تفاوت این نرخها را در مقاله تفاوت نرخ دلار آزاد و دلار صرافی ببینید. در هر دو جا، علاوه بر اسپرد، ممکن است کارمزد جداگانه هم گرفته شود؛ پیش از معامله آن را بپرسید.
پیشنهاد دو صرافی را چطور مقایسه کنیم؟
نرخ پایینتر بهتنهایی یعنی معامله ارزانتر نیست. آنچه واقعاً میپردازید یا میگیرید، مبلغ نهایی است: نرخ × مقدار، بهعلاوه هر کارمزد جداگانه.
مثال فرضی برای خرید ۵۰۰ دلار:
| پیشنهاد | نرخ فروش (تومان) | کارمزد جداگانه (تومان) | مبلغ نهایی (تومان) |
|---|---|---|---|
| صرافی الف | ۱۰۱٬۵۰۰ | ندارد | ۵۰٬۷۵۰٬۰۰۰ |
| صرافی ب | ۱۰۱٬۲۰۰ | ۲۰۰٬۰۰۰ | ۵۰٬۸۰۰٬۰۰۰ |
در این مثال نرخ صرافی ب پایینتر است، اما با کارمزد جداگانه، معامله با صرافی الف ارزانتر تمام میشود. پس پیش از معامله این سه چیز را بپرسید:
- نرخ نهایی برای همین ارز، همین مبلغ و همین روش (اسکناس یا حواله) چقدر است؟
- کارمزد جداگانهای وجود دارد یا نه؟
- این نرخ تا چه زمانی معتبر است؟
اشتباههای رایج
- مقایسه نرخ خرید یک صرافی با نرخ فروش صرافی دیگر: برای مقایسه، همیشه ستون یکسان را کنار هم بگذارید.
- استفاده از نرخ قدیمی: نرخی که ساعتها پیش اعلام شده، ممکن است دیگر معتبر نباشد.
- نادیده گرفتن کارمزد: اسپرد کم با کارمزد جداگانه زیاد، میتواند گرانتر تمام شود.
- خرید و فروش پشتسرهم برای گرفتن نوسان: هر بار خرید و فروش یک بار اسپرد را میپردازد و سود احتمالی را کم میکند.
نرخهای خرید و فروش در سایت صرافی تومان
نرخهایی که در سایت میبینید نرخ مرجع بازار هستند و کنار هر نرخ، زمان اعلام آن نوشته شده است. نرخ خرید و فروش روز دلار را در صفحه قیمت دلار آمریکا و نرخ همه ارزها را در جدول نرخ ارز ببینید. نرخ نهایی هر معامله یا حواله، پیش از ثبت درخواست اعلام میشود.
پرسشهای متداول
اختلاف قیمت خرید و فروش دلار معمولاً چقدر است؟
عدد ثابتی ندارد؛ به نوسان بازار، صرافی، نوع معامله و زمان بستگی دارد. برای دیدن فاصله امروز، نرخ خرید و فروش را از یک منبع و در یک زمان کنار هم بگذارید و با فرمول بالا حساب کنید.
آیا اسپرد کمتر همیشه یعنی معامله ارزانتر؟
نه. اگر صرافی کارمزد جداگانه بگیرد، ممکن است با اسپرد کمتر هم مبلغ نهایی بیشتر شود. همیشه مبلغ نهایی را مقایسه کنید.
اسپرد با کارمزد چه فرقی دارد؟
اسپرد در خود نرخها پنهان است و جداگانه نوشته نمیشود؛ کارمزد مبلغی است که جدا از نرخ اعلام و دریافت میشود. در یک معامله ممکن است هر دو وجود داشته باشند.
چرا در روزهای پرنوسان اختلاف قیمت بیشتر میشود؟
وقتی قیمت سریع تغییر میکند، ریسک نگهداری ارز برای صرافی بیشتر میشود و صرافیها این ریسک را با فاصله بیشتر بین نرخ خرید و فروش جبران میکنند.
جمعبندی
اختلاف قیمت خرید و فروش ارز هزینهای است که در هر معامله ارز پرداخت میشود، حتی وقتی کارمزدی نوشته نشده باشد. آن را با فرمول ساده بالا حساب کنید، نرخها را با زمان اعلامشان بخوانید و برای مقایسه، مبلغ نهایی را کنار هم بگذارید. اگر برای حواله ارزی نرخ میخواهید، مسیرهای حواله ارزی را ببینید یا با پشتیبانی صرافی تومان تماس بگیرید.